علوم جنگل

وبلاگ علوم جنگل ،گياهان دارويي صنعتي و منابع طبیعی ایران و جهان

 

همانطور که می دانید بشر از گذشته برای ادامه حیات خود احتیاج به آب داشته ،دارد وخواهد داشت.

با توجه به نیاز طبیعی بشر به آب، وضع جغرافیائی فلات ایران وکمیابی این ماده گرانبها ارزش این ماده نزد ایرانیان صدچندان است.همچنین ایرانیان در حفر کاریز وقنات سابقه زیادی دارند.پرفسور هانری گوبلو که بیش از 30 سال بر روی قنات های ایران مطالعه وبررسی انجام داده است ، درکتاب قنات فنی برای دستیابی به آب ، عظمت قنات های ایران را برابربا دیوار چین می داند.

حدود 70 % از کره زمین را آب فرا گرفته است که از این میزان فقط 5/2 % آن را آب شیرین تشکیل می دهد که برای ما قابل استفاده می باشد شامل دریاچه ها ، رودخانه ها، آبهای زیرزمینی و... است.

انسانهای نخست از اب فقط برای شرب استفاده می کردند، ولی به تدریج با پیشرفت تمدن وگذشت زمان از آن به صورت ابتدائی برای گردش آسیاب ، کشاورزی ، حمل ونقل و... استفاده شد که آلودگی وخسارت زیادی به اکوسیستم های آبی وارد نمی آمد .ولی امروزه باپشرفت علوم مختلف آلودگی های گوناگونی نیز پدید آمده است مانند انواع آلودگی های شیمیائی، حرارتی و... که این مسئله می تواند خود منجر به از بین رفتن منابع آبی وبه دنبال آن گیاهان وجانوران زیادی شود.

آب با سیکل ثابتی در طبیعت گردش می کند که عوامل زیادی در این سیکل دخالت دارند.از جمله مواردی که تاثیر زیادی دارد جنگل ها وپوشش گیاهی می باشد.

جنگلها وپوشش گیاهی اثرات مهمی در توزیع وپراکنش وحفظ آب وباران دارند:
برای مثال:
1) تاج پوشش جنگلی در بالای زمین باران را رهگیری وسرعت برخورد قطرات باران را با خاک کاهش می دهد.

2) لاشبرگ وتاج پوششی در سطح زمین نیز به عنوان سپر عمل نموده وانرژی قطرات باران وجریان آب را روی زمین کاهش می دهد.

3) سیستم ریشه ای ومواد آلی باعث حفظ آب وثبات خاک میشود.

4) نقش جنگل ها در توزیع مجدد بارش به صورتی که قسمتی از اب دریافت شده توسط شاخ وبرگ درختان قبل از ریختن بر روی زمین تبخیر شده وبه اتمسفر باز می گردد.

5) درختان از برخورد مستقیم قطرات باران با سطح خاک جلوگیری نموده ودر نتیجه مانع از فرساش خاک می شوند.

6) نقش درختان و پوشش گیاهی وجنگل ها در ذخیره آب و رطوبت.

7) دادن خاصیت نفوذ پذیری به خاک.

8) پوشش جنگی به عنوان یک منبع طبیعی محل زندگی بسیاری از جانداران می باشد.

و... .

با توجه به مواردی که بیان شد می توان متوجه شد که جنگل ها وپوشش گیاهی چه نقش مهمی دراین سیکل دارندکه البته می توان موارد وفوائد بیشتر ومهمی را نام برد که در بحث ما نمی گنجد .مثلا: تعدیل آب وهوا، کاهش گردوغبارو کاهش آلودگی صوتی ویا حتی اثرآنها بر روح و روان انسان وفعالیت دو نیمکره مغز ...

ولی متاسفانه در سال های اخیر از طریق تصرفات قانونی وغیر قانونی که در جنگل ها صورت گرفته است و یا اتش سوزی ها و... باعث از بین رفتن این نعمت خدادای شده است.

ایران بین 56 کشور دارای جنگل ،رتبه 45 را دارا است.
درکشورهای دارای جنگل سرانه هرنفر از جنگل 8 هکتار می باشد .ولی درایران این سرانه به 2 هکتار تقلیل یافته است.
۴/۱۲میایون هکتار جنگل در ایران وجود دارد که یک میلیون آن دست کاشت می باشد.

با توجه به اهمیتی که جنگل ها در ذخیره وحفظ آب دارند متاسفانه سالانه 12 میلیون متر مکعب از جنگل های کشور توسط بومیان و... تخریب می شود .این در حالی است که باید فقط سالانه 700 هزار متر مکعب بهره برداری صورت پذیرد. که این ناهماهنگی در کاشت وبهره برداری باعث ایجاد عدم تعادل در طبیعت وپیامد ها وخسارات جبران ناپذیری می شود.برای مثال : سیل های اخیری که در جنگل های گلستان رخ می دهد . برای همه ما جای سوال می باشد که چرا اینگونه است؟؟!!!
میزان بارندگی در سالیان قبل در این جنگل ها به همین میزان بوده است ، ولی با دخل وتصرف های بیش از حدانسان دراین جنگل ها، باعث از بین رفتن پوشش گیاهی شده وچون موانع طبیعی آب از بین رفته، این سیلاب های مخرب پدید میآید.

به امید روزی که دیگر شاهد این گونه اتفاقات در محیط زیست خود نباشیم!!!
به امید آن روز
نوشته شده در دوشنبه ۱۳۸٧/۱/۱٢ساعت ۱٢:٠۸ ‎ق.ظ توسط ميثم ميار نظرات () |